SEKCJA POLITOLOGICZNA

 

Prowadzący: dr Izabela Aldona Trzpil; prof. dr hab. Brunon Bartz

 

W obradach sekcji politologicznej wzięło udział 20 osób, wygłoszono 13 referatów inspirujących do dyskusji. Problematyka obrad była bardzo różnorodna, od zagadnień dotyczących bezpieczeństwa w wymiarze globalnym poprzez problemy odnoszące się do bezpieczeństwa społecznego oraz bezpieczeństwa w wymiarze kulturowym, lokalnym a także personalnym. Zarówno z perspektywy potrzeb człowieka jak i w obszarze tworzenia warunków dla bezpieczeństwa rodziny i dzieci w sytuacjach społecznych. Obrady sekcji zapoczątkował dr Jerzy Stańczyk z Instytutu Nauk Społecznych Akademii Podlaskiej wprowadzającym w problematykę istoty bezpieczeństwa z punktu widzenia jego złożoności. Pozwoliło to uczestnikom panelu zwrócić uwagę na wielowymiarowość i transdyscyplinowość zagadnienia. Zwrócił on uwagę na konieczność usystematyzowania coraz to liczniejszych poglądów na istotę bezpieczeństwa, które jego zdaniem nie tworzą wciąż spójnego paradygmatu naukowego. Panuje wręcz chaos pojęciowy, nie mający nic wspólnego ani z teorią chaosu ani z paradygmatem złożoności. Tymczasem widocznym trendem stała się sekurytyzacja, jako jeden z wiodących współcześnie procesów w stosunkach międzynarodowych, a także wątków debaty w naukach społecznych.
W dalszej części obrad dr Izabela Aldona Trzpil - INS Akademia Podlaska, zaprezentowała rozważania związane z bezpieczeństwem z perspektywy modelowych rozwiązań w polityce społecznej krajów Unii Europejskiej i związanych z tym koncepcji państwa. Przedstawiła bogactwo i różnorodność modelowych rozwiązań zarówno w ujęciu teoretycznym jak i geograficznym(cechy charakterystyczne modeli występujących w poszczególnych państwach Europy Zachodniej). Odwołując się do rozważań Włodzimierz Anioła wskazała, iż różnorodność modeli polityki społecznej w poszczególnych krajach wynika przede wszystkim z dwóch przyczyn: różnego stopnia upaństwowienia instytucji opiekuńczych, świadczących usługi socjalne oraz rozmaitego zakresu i stopnia powszechności udzielanych świadczeń. Zwróciła jednocześnie uwagę na wzrost zagrożeń społecznych i ryzyk socjalnych we współczesnym świecie oraz poszukiwanie nowych, bardziej efektywnych rozwiązań i sposobów minimalizowania zagrożeń dla bezpieczeństwa społecznego, związanych z przechodzeniem od koncepcji welfere state do modelu polityki społecznej określanego jako welfere mix. Wiąże się to ze wzrostem popularności metod aktywizujących nie tylko w pomocy społecznej ale także w działalności innych rodzajów służb społecznych.
Następnie prof. Brunon Bartz - Instytut for Cross-Cultural-Competence, Duisburg (Niemcy). Przedstawił rozważania dotyczące "wynurzania się światowego społeczeństwa" I związanych z tym zagrożeń w skali globalnej. Zwrócił szczególną uwagę na zmiany jakie się dokonują w społeczeństwie w wyniku globalizacji podkreślając takie pojęcia jak "skanalizowany wzór społeczeństwa", "System koordynatów", czy "społeczeństwo komunikacji". Podkreślił jednocześnie problematykę związaną ze zmianą roli państwa i zagadnienie odchodzenia od integracji kulturowej na rzecz integracji społecznej. Zwrócił również uwagę na rolę nauki w odkrywaniu i demaskowaniu ideologii uprzedzeń oraz kształtowania zbiorowości wspólnie ustalonych norm współżycia ( globar govermens).
Dr Mirosław Minkina (INS, Akademia Podlaska) skupił swoją uwagę na rozważaniach dotyczących przyszłości Sojuszu Atlantyckiego w kontekście relacji z NATO i UE w sferze bezpieczeństwa w wymiarze międzynarodowym. W wystąpieniu postawił szereg istotnych pytań dotyczących Sojuszu i jego relacji ze strukturami organizacyjnymi w zakresie obronności., w tym o zasięg geograficzny Sojuszu, dylematy wiarygodności sojuszniczej i partnerstwa oraz rodzaje i zakres podejmowanych operacji i przebieg procesów decyzyjnych.
Następnie głos zabrała doktorantka UMCS w Lublinie mgr Magdalena Lesińska skupiając swoje przemyślenia na "Ewolucji głównych założeń programowych polityki bezpieczeństwa Unii Europejskiej. Szczególnie podkreśliła zagadnienie zmian terytorialnych w Europie w kontekście zadań w zakresie obronności i bezpieczeństwa zapisanych w Traktacie Amsterdamskim oraz poszukiwanie czy też dookreślenie tożsamości w Traktacie reformującym ( Lizbona 2007). Poruszyła także zagadnienia dotyczące zniesienia polityki filarowej Unii oraz braku mechanizmów działań zewnętrznych i mechanizmu reagowania na konflikty.
Zagadnienia dotyczące "globalizacji niebezpieczeństwa" zostały w szerszym kontekście omówione przez dr Rafała Pęksę z INS Akademii Podlaskiej. Autor wskazał na rozprzestrzenianie się źródeł zamieszania, chaosu i przemocy będącej efektem przemian w skali globalnej, rozszerzające się szare strefy geograficzne i outsourcing. Podkreślił zagadnienia dotyczące gwałtownych przemian w gospodarce zwracając uwagę również na różne scenariusze globalnego rozwoju świata.
Od zagadnień bezpieczeństwa globalnego obrady potoczyły się w kierunku rozważań nad zagadnieniami bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa człowieka postrzegane przez pryzmat "Zagrożeń bezpieczeństwa człowieka w dobie globalizacji w myśli politycznej Polskiego Stronnictwa Ludowego." W prezentowanej problematyce dr Arkadiusz Indraszczyk podkreślał problemy bezpieczeństwa w ujęciu politycznym, militarnym, kulturowym i ekologicznym. Wskazał też ważne z perspektywy jednostki obszary bezpieczeństwa socjalnego, żywnościowego, edukacyjnego i bezpieczeństwa w rodzinie.
W obradach wzięli również udział przedstawiciele Uniwersytetu Państwowego w Brześciu. Wśród nich doc. Nikołaj Pietrowski, który omawiał zagadnienia związane z zastosowaniem metody analogii w badaniach prawnych bezpieczeństwa człowieka. Z kolei asyst. nauk. Aleksander Kamarczuk poruszył problemy wpływu prawa ekologicznego na kształtowanie warunków bezpieczeństwa człowieka.
Biorąca udział w obradach mgr Justyna Wasil z UMCS w Lublinie skupiła się na zagadnieniach roli władz gmin i powiatów w kształtowaniu bezpieczeństwa społeczności lokalnych w Polsce. Poruszyła kwestie dotyczące kompetencji z zakresu bezpieczeństwa w strukturze administracji samorządowej oraz możliwości finansowania instytucji i służb bezpieczeństwa w wymiarze lokalnym.
Występujący w ramach obrad sekcji ks. prof dr hab. Tadeusz Syczewski - Rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Drohiczynie podjął problematykę dotyczącą zwyczajów religijnych okresu paschalnego w rejonie nadbużańskim, zwracając szczególną uwagę na ich symbolikę, liturgię i zagadnienia związane z z kształtowaniem bezpieczeństwa duchowego, poczucia przynależności i zakorzenienia.
Ks. prof. dr hab. Edward Jarmoch - Dziekan Wydziału Humanistycznego Akademii Podlaskiej Przedstawił szerokie rozważania na temat "Polityka socjalna wobec rodziny. Ujęcie problemu dotyczyło wpływu zmian społecznych dokonujących się we współczesnym świecie na funkcjonowanie rodziny. W wystąpieniu zostały zaprezentowane zagadnienia dotyczące zagrożeń jakie dotykają rodzinę w związku z pojawiającymi się gwałtownymi zmianami w nowoczesnym społeczeństwie. Uwaga autora prezentacji skupiła się także wokół zagadnień związanych z poszukiwaniem skutecznych form pomocy rodzinie aby mogła ona prawidłowo spełniać swoje funkcje.
W dalszej części obrad dr Renata Duda z Uniwersytetu Wrocławskiego poruszyła odwieczny problem możliwości i uwarunkowań dotyczących bezpieczeństwa człowieka w kontekście zaspokajania potrzeb. Wystąpieniu zatytułowanym "Potrzeba bezpieczeństwa w teorii motywacji Abrahama Maslowa i jej społeczne implikacje", wykazała znaczenie potrzeby bezpieczeństwa w aspekcie pokojowego, dobrze funkcjonującego społeczeństwa. Stwierdziła jednocześnie, że "dobrze funkcjonujące społeczeństwo umożliwia wszechstronną realizację potrzeb jego członków". Zwróciła uwagę na szanse realizacji potrzeb poznawczych jako istotny warunek i potrzeba rozumienia wiedzy jej zdobywania i systematyzowania jako podstawa pojmowania świata. Wskazała na znaczenie potrzeb estetycznych, potrzeby porządku, symetrii, i ładu oraz na zagrożenie stygmatyzacją i marginalizacją w przpadku braku możliwości zaspokojenia tych potrzeb przez niektóre grupy społeczne.
Ostatnie wystąpienie w ramach obrad sekcji politologii dr Aldona Trzpil. Zaprezentowała rozważania o charakterze popularno-naukowym zatytułowane "Bajka o bezpiecznym świecie dzieciństwa". Prowadząc rozważania nad historią badań nad dzieciństwem zwróciła uwagę na wartość dzieciństwa nie tylko dla indywidualnego rozwoju dziecka ale także dla rozwoju i bezpiecznego funkcjonowania całego społeczeństwa. Odwołując się do rozważań wielu autorów wykazała, że dzieciństwo to nie tylko przemijająca faza rozwoju ale świat dziecka, jego przeżyć, doświadczeń i aktywności, których źródłem jest rodzina, szkoła, grupa rówieśnicza, codzienność i kontakty z kulturą. Podkreśliła znaczenie środowiska społecznego jako istotnego obszaru kształtowania poczucia bezpieczeństwa dzieci przenoszonego na dorosłe życie i swoje kontakty ze światem.
Obradom sekcji towarzyszyła bogata i pogłębiona dyskusja, która stanie się podstawą rozważań w zamieszczonych w monografii.

 

Referaty wygłoszone podczas obrad sekcji